„Podczas treningów każdy skupia się w 90% na stronie fizycznej, a w 10% na psychicznej, podczas gdy w trakcie zawodów to umysł rządzi w 90%, bo na poziomie mistrzowskim niewiele nas różni”.
Elka Graham, australijska legenda pływania.

Tenis należy do jednych z najtrudniejszych sportów mentalnych (psychologicznych). Rywalizacja w tym sporcie angażuje zawodnika mentalnie w grę przeciwko drugiemu zawodnikowi, a także w grę przeciwko samemu sobie. Wielu z Was zapewne nie zdaje sobie sprawy, że taki stan psychiczny ma bardzo duży wpływ na formę fizyczną zawodnika bez której nie jest on w stanie grać na najwyższym poziomie. Dlatego zarówno stan psychiczny tenisisty jak i jego forma fizyczna powinny ze sobą współgrać.

Jak już wspomniałam  i  zapewne  jeszcze nie raz wspomnę tenis jest trudnym sportem.  Na ten temat wypowiada się m.in. jedna z byłych czołowych zawodniczek Li Na w książce pt. „Pierwsza z miliarda”. Tenisistka uważa, iż tenis to kombinacja różnych czynników, jest to gra o wielu poziomach i aspektach, a także jest to idealna mieszanka siły i strategii, która testuje umiejętności zawodnika pod każdym względem.

Ponadto Li Na świetnie opisuje tenis jako sport indywidualny w którym  jednostka musi walczyć na własną rękę. Samotność według niej na korcie oznacza, że zawodniczka nie czuje przynależności do drużyny tak jak w grach zespołowych. Wie natomiast, że uwaga kibiców skupia się tylko na niej, więc kiedy przestaje dobrze grać, może tylko kulić się pod bacznym wzrokiem kibiców. Pomimo tego musi ona skupić się na znajdowaniu rozwiązań i poszukiwaniu słabych punktów rywalki, nie zwracając uwagi na pytania i przekleństwa, jakie przychodzą jej do głowy. Związana z tym presja dotyczy tylko jej umysłu. Do tego jakikolwiek kontakt fizyczny z rywalką podczas meczu jest niedopuszczalny. Tenisistka ma do dyspozycji jedynie swoją połowę kortu, ograniczoną kilkoma białymi liniami, rakietę i własny umysł, samotny i zjadany często przez nerwy i stres. Taka ciągła, uporczywa samotność, połączona z potężną presją ze strony kibiców, rodziny czy trenerów wystarczy, żeby doprowadzić ją do szału. Gdy atak rywalki spada na nią jak piorun, a umysł płonie coraz większą złością, to ową złość może skierować tylko przeciwko samej sobie. Chodź wielu zawodników wyraża swój gniew na różne sposoby m.in. rzucanie rakietami, krzyczenie lub wściekanie się na sędziów.[1]

Li Na uważa także, że na tenis można spojrzeć jeszcze z innego punktu widzenia. Mianowicie „tenis jest jak matematyka gdyż wszystko dzieje się zgodnie z ustalonymi regułami. Kiedy zawodnik uderza piłkę i kontroluje punkt jej zetknięcia z rakietą, uzyskuje wtedy piękne, płaskie uderzenie gdyż piłka tenisowa nigdy nie zmieni trajektorii, lecąc nad siatką, ani się nie cofnie. Dlatego jeżeli zawodnik opanuje prawa rządzące jednym i drugim, a potem nauczy się działać zgodnie z nimi, może odnieść wielki sukces.” [2]

Jak widzicie tenis na prawdę nie jest prostym sportem jeśli chodzi o stronę mentalną czego dowodem są powyższe stwierdzenia osoby która była nr 2 rankingu WTA.

Celowo przytoczyłam wypowiedzi tej zawodniczki by rodzice, trenerzy i młodzi tenisiści zrozumieli ile pracy należy włożyć w sferę mentalną by odnieść sukces. Dzięki właśnie jej wyznaniom i memu doświadczeniu mogę śmiało stwierdzić, że tenis jest trudną dyscypliną sportową pod wieloma względami. A oto ich zestawienie:

  1. Tenis to walka z samym sobą
  2. Gra indywidualna, samotna, na własną rękę w której nie ma możliwości wprowadzenia na kort rezerwowego
  3. Skupia uwagę wielu kibiców
  4. Fizyczny kontakt z rywalką jest niemożliwy
  5. Gracz w trakcie rozgrywania piłek musi podejmować wiele decyzji w bardzo krótkim okresie czasu
  6. Sport w którym wszystko dzieje się zgodnie z ustalonymi regułami
  7. Gra o wielu aspektach i poziomach, kombinacja różnych czynników
  8. Mieszanka siły i strategii testująca zawodnika pod każdym względem
  9. W trakcie gry jest dużo krótkich przerw i momentów na myślenie np. pomiędzy punktami oraz podczas zmiany stron kortu
  10. Zawodnik nie ma możliwości opuszczenia kortu na dłużej
  11. Specyficzny system gry turniejowej – przegrywający odpada
  12. Turnieje potrafią być rozgrywane tydzień po tygodniu w różnych krajach, a nawet na różnych kontynentach co oznacza, że zawodnicy mają do czynienia z różnymi warunkami atmosferycznymi
  13. Zawodnicy mecze rozgrywają na różnego rodzaju nawierzchniach
  14. Zawodnicy grają różnymi rodzajami piłek
  15. Mecze są rozgrywane systemem jeden po drugim więc tenisista do końca nie wie, kiedy odbywający  mecz się zakończy, co oznacza że sam nie wiem, kiedy zacznie grać
  16. Wszystkie zagrania są ważne
  17. Cicha gra wymagająca dużej koncentracji i skupienia
  18. Czas meczu nie jest określony, może trwać 40 min lub nawet 3 godz.

Na koniec pragnę podkreślić, że tenisista musi być bardzo odporny i silny psychicznie. W trakcie sezonu przychodzi mu grać w różnych warunkach atmosferycznych gdyż przemieszcza się z jednego kraju do drugie. To powoduje, że często spotyka się z odmiennością kulturową kibiców- co kraj to obyczaj. Oprócz różnego rodzaju zachowań kibiców, zawodnik w czasie gry nie może pozwolić sobie na dekoncentracje czy wdanie się w dyskusje z sędzią gdyż może to zaburzyć jego nastawienie mentalne w trakcie meczu.  Musi także pamiętać, że  jest zdany tylko na siebie i dialog jaki może prowadzić to tylko ten ze samym sobą. Jedyną osobą na korcie jakiej może ufać jest on sam.

Agnieszka Skrobisz
Trener II klasy

[1] Li NA, „Pierwsza z miliarda” str. 19-20, Wrocław 2015
[2] Li NA, „Pierwsza z miliarda” str. 36, Wrocław 2015